Samenvatting C: Meer doen met Aldfaer

C1  Introductie

Deze samenvatting is bedoeld voor de cursisten van de door Johan van Hassel gegeven workshops Aldfaer 1 (Starten en werken met Aldfaer) en Aldfaer 2 (Meer doen met Aldfaer).
Hoewel dus niet geschreven voor zelfstudie zullen veel (met name startende) gebruikers er toch bruikbare informatie in kunnen vinden.

Voor gebruik op deze website is het lesmateriaal in drie delen gesplitst:
A Starten met Aldfaer,
B Werken met Aldfaer,
C Meer doen met Aldfaer.

Aan het eind van deze samenvatting C kent u de meer gespecialiseerde mogelijkheden van Aldfaer. Niet iedereen zal die gebruiken, maar voor velen bieden ze extra mogelijkheden.
Het teken   geeft een attentiepunt, een potentiële fout-oorzaak of een tip aan.

C2  Aantekeningen

Onder Menu>Tonen> vindt u de keuze Aantekeningen. Dit opent een mappenstructuur van een soort gele briefjes. Deze zijn algemeen, dus niet gekoppeld aan personen. Handig om (per stamboom) aantekeningen over archieven, genealogische kennis, mogelijke bronnen e.d. bij te houden.
Klik met de rechter muisknop op een notitie om een nieuwe (onderliggende) notitie toe te voegen.
Er zijn geen mogelijkheden voor opmaak, zoals ander lettertype of vet gtedrukt.

C3  Opmaak en kleurgebruik

Aldfaer kent een aantal manier om de opmaak te beheren.
Bij de Referentiepersoon (zie paragraaf B7) kunt u de hoofdpersoon, zijn voorgeslacht en zijn nageslacht van een verschillende kleur voorzien.Ook kunt u elke persoon een afwijkende kleur of lettertype geven via het Tabblad Diversen onder Presentaie. Deze worden getoond op de schermen van Aldfaer, met name interessant in de Personenlijst, maar niet op rapporten.

De bij Referentiepersoon gegenereerde kleuren prevaleren boven de per persoon ingestelde kleur.

C4  Zoeken

Met de functie Zoeken (Menu>Stamboom>Zoeken of CTRL+F) kunt u personen selecteren op basis van regels die u in het daarvoor bedoelde venster definieert. De lijst van personen die als resultaat wordt getoond kunt u vervolgens als bestand bewaren, afdrukken of als groep wegschrijven. In dit venster kunt u verschillende keuzes maken om een groep van personen uit uw stamboom te selecteren.
Voorbeeld van een dergelijke selectie: alle personen met een gelijke achternaam, geboren in een bepaalde plaats, en waarvan de geboortedatum vóór een bepaalde datum ligt.
1. Kies in het bovenste vak eerst het soort informatie waarop u wilt filteren.
zoeken2. Kies dan een van de tekstvelden die bij die informatie hoort. De keuzelijst wordt aangepast aan de soort informatie die u in het bovenste vak hebt gekozen.

 

 


zoeken3. Geef vervolgens een conditie aan waaraan dit tekstveld moet voldoen. Ook nu varieert de keuze naar gelang de keuzes    die u eerder heeft gemaakt.
4. Vul tenslotte de waarde van die conditie in.
5. Als u wilt dat Aldfaer bij het filteren van de informatie ook rekening houdt met hoofdlettergevoeligheid en/of alleen naar hele woorden zoekt, zet u een vinkje voor de betreffende opties. De beschikbaarheid van deze opties varieert naar gelang de keuzes die u eerder heeft gemaakt.

 

 

 


C5   Groepen maken en bewerken

Aldfaer beschikt over de zeer sterke functie Groepen, waarmee u selecties uit uw stamboom kunt maken. U kunt zo op eenvoudige wijze deelstambomen maken of slechts een deel van uw gegevens selecteren.
Elke groep kunt u in een bestand opslaan, printen of direct opnemen in een GEDCOM bestand of er direct een nieuwe stamboom van maken. Ook kunt u meerdere groepen samenvoegen, het gemeenschappelijke deel bepalen of “van elkaar aftrekken”.
U kunt groepen aanmaken op meerdere manieren.

-         Via Tabblad Groepen. Klik met de RM in het Tabblad Groepen. U kunt nu een groep aanmaken op basis van voorgeslacht, nageslacht en verwanten. Met deze functie kunt u bijvoorbeeld een deelstamboom maken van alle voorouders en nakomelingen van uw partner. U kunt een groep      handmatig uitbreiden met andere personen of een reeks van personen.
Op Tabblad Groepen wordt een overzicht getoond van alle groepen waartoe de persoon in het   hoofdvenster behoort, met daarbij alle personen die tot een bepaalde groep behoren.

U kunt de persoon in het hoofdvenster ook direct toevoegen aan een bestaande groep.
-         Via Menu>Tonen>Groepen hebt u een zeer krachtig hulpmiddel voor het maken van groepen ter beschikking. U kent deze functie inmiddels al als Zoeken (zie paragraaf C4).
-         Personenlijst. Als u in de personenlijst d.m.v. de sorteermogelijkheden (zie hoofdstuk 11) een bepaalde groep personen bijeen gezet hebt, kunt u deze selecteren en als groep wegschrijven.

Via Menu>Tonen>Groepen krijgt u een overzicht van alle gemaakte groepen.
U kunt de criteria veranderen door op de groep dubbel te klikken. Ook kunt u meerdere groepen met elkaar vergelijken door ze te selecteren (CTRL ingedrukt houden). U ziet nu rode iconen verschijnen.
   Personen in geselecteerde groepen. Personen die in meer groepen voorkomen worden maar eenmaal vermeld.
    Personen die in alle geselecteerde groepen voorkomen. Personen die in één of meer van de geselecteerde groepen niet voorkomen worden uit de selectie weggelaten.
   Personen die alleen in één van de geselecteerde groepen voorkomen. Personen die meerdere keren in de geselecteerde groepen voorkomen worden uit de selectie weggelaten.
  Personen die in geen van de geselecteerde groepen voorkomen. Eigenlijk zijn dit alle overgebleven personen uit uw stamboom die niet in een van de groepen staan.

Elke (gecombineerde) groep kunt u opslaan als een nieuw Aldfaer stamboombestand (eventueel inclusief het gekoppelde materiaal) of als een GEDCOM bestand.

U kunt uw Groepen beheren via Menu>Tonen>Groepen.  

De in een groep vastgelegde selectie is statisch, d.w.z. hij verandert niet automatisch bij wijzigen van de gegevens.
De selectiecriteria zijn echter bewaard, zodat de selectie opnieuw gemaakt kan worden. Dat kan door met de rechter muisknop te klikken op een groep, en te kiezen voor Groep vernieuwen.

C6  Verwantschap

De verwantschapsgraad is het aantal geboortes in het kortste genealogische verband tussen twee verwanten. De verwantschap tussen twee personen loopt altijd via een of meer gemeenschappelijke voorouders:
graad 1: ouders en kinderen
graad 2: grootouders, kleinkinderen, broers en zussen
graad 3: overgrootouders, achterkleinkinderen, ooms en tantes, neven en nichten (kinderen van broer of zus)
graad 4: beperkt tot neven en nichten (kinderen van oom of tante)

Het aantal verwantschapsgraden die in Aldfaer gebruikt moet worden, kunt u instellen via Menu>Stamboom>Eigenschappen.
Deze instelling bepaalt welke verwanten getoond worden in de gebeurtenissenlijst op het tabblad Persoon.
Ook het aantal personen dat getoond wordt op het tabblad Verwanten wordt hiermee bepaald.
Op het Tabblad Verwanten kunt u de verwantschapslijn tussen de persoon in het hoofdvenster en zijn/haar directe verwanten bekijken. De bovenste lijst toont de verschillende verwanten van de persoon. Iedere verwant heeft een uniek nummer, de primaire KinCode.
De KinCode is een unieke verwantschapsnotatie (twee nummers gescheiden door een punt, b.v. 64.110). Het getal links van de punt is het kwartiernummer is van de gezamenlijke voorouder in de kwartierstaat van de persoon in het hoofdscherm, het getal rechts van de punt is het kwartiernummer van de gezamenlijke voorouder t.o.v. de verwant.

In het overzicht op de Tabkaart Verwantschap wordt rekening gehouden met alle verwanten van een graad die kleiner of gelijk is aan de ingestelde maximum verwantschapsgraad, met die beperking dat voor een graad groter of gelijk aan 4 alleen de neven en nichten beschouwd worden.

C7  Beveiligde tekst

Als u tekst tussen [* en *] plaatst, bijvoorbeeld [* deze tekst is vertrouwelijk en niet voor publicatie *] dan wordt deze niet op de overzichten getoond en ook niet meegenomen als u van uw gegevens een GEDCOM-bestand maakt. U kunt deze notities achteraf alsnog publiceren als u een vinkje zet bij "[*beveiligde*] tekst" op het instellingenblad voor uw tekstoverzichten of GEDCOM Export.

C8  Internet

Aldfaer biedt diverse hulpmiddelen om de gegevens op internet te zetten.
Met een Gedcom bestand kunt u uw gegevens aanleveren aan verzamelwebsites als www.genealogieonline.nl www.geneanet.orgof www.ngv.nl/Stamboom/
Alle overzichten worden gemaakt in HTML en zijn dus direct op een eigen website te gebruiken.

Met Rapportage Wizzard (Menu>Tonen>Rapportage Wizzard) kunt u rapporten maken naar eigen specificatie. Zie paragraaf C11.

Bij de Bonusrapporten zijn diverse op internet gerichte rapporten te vinden, b.v. FleXiTree en Maak Aldfaer-CD.
U kunt diverse overzichten (via de instellingen) laten voorzien van een Gendex-bestand.
Dit GENDEX-bestand krijgt dezelfde naam als de naam van het HTML bestand, doch uitgebreid met _gendex.txt en wordt in dezelfde folder naast het HTML bestand geplaatst.
Het GENDEX-bestand kunt u samen met het HTML bestand bijvoorbeeld aanmelden bij een website als www.stamboomzoeker.nl De gegevens uit het GENDEX-bestand worden dan geïmporteerd in de database van stamboomzoeker, zodat wereldwijd zoeken en vergelijken van genealogische gegevens eenvoudiger wordt. Meer informatie over Gendex in de Help van Aldfaer of op www.stamboomzoeker.nl

Naast de gewone teksten kunt u in elk Notitieveld (en Bronnenveld) ook HTML-code opnemen, zoals een hyperlink naar andere informatie of naar een website. Als u de HTML-code ook echt als HTML in uw overzichten wilt zien en niet als gewone tekst, dan moet u deze tussen <nt> en< /nt> zetten, dus bijvoorbeeld "Breng eens een bezoek aan de< nt><a href="http://www.aldfaerforum.nl">Aldfaerforum website</a></nt>" of "Stuur een vraag van bestuurlijke aard naar <nt><a href="mailto:info@aldfaer.net">het Aldfaer Team</a></nt>".

In de hyperlinks kunt u ook gebruik maken van zogenaamde verwijzingen, die u bij Menu>Stamboom>Eigenschappen kunt specificeren. Die kunt u in de verschillende notitie en bronnenvelden van Aldfaer toepassen om eenvoudig de inhoud van een map op de PC naar een webserver te kopiëren zonder eerst het pad in het notitieveld naar de map op de webserver te hoeven aanpassen.
U vind deze verwijzingen via Menu>Stamboom>Eigenschappen.

Meer over de mogelijkheden van het publiceren van Aldfaer-gegevens op internet vind u in de Invoegtoepassing UwStamboomOpInternet (zie paragraaf C12).

C9  Aldfaer op Smartphone of Tablet.

Met de opkomst van het gebruik van tablets komt steeds de vraag naar toepassing van Aldfaer op de tablet. Het is niet mogelijk om Aldfaer op de tablet te installeren. Aldfaer werkt niet op Android of IOS.
Er is ook geen Aldfaer-app. Er zijn wel apps die een gedcom bestand kunnen tonen, maar u kunt geen wijzigingen aanbrengen in de gegevens, dus alleen maar bekijken.
Voor een dergelijke app is er een zeer goed Aldfaer alternatief. Kies in Aldfaer Bonusrapporten voor b.v. Maak Aldfaer-CD Flexitree. Dit levert een doorzoekbaar overzicht van al uw personen in Aldfaer (of een selectie) met naar wens ook foto's, notities, feiten etc.
De werkwijze is als volgt:
Maak het rapport. Kopieer de map met gegevens (plaats van die map staat in het rapport aangegeven) naar de gewenste plaats, b.v. een SD-Card of USB-Stick.
Als u op de SmartPhone of Tablet naar de File Magaer gaat, zoekt u deze map op en klikt op het daarin staande bestand index.html
Uw browser zal dit bestand als internet bestand tonen.

C10  Printen grote grafische overzichten

Aldfaer kent een groot aantal sjablonen die een grafisch overzicht van de stamboom geven. Vaak zijn deze overzichten te groot om op A4 af te drukken en is een groter papierformaat (A3, A2, A1, A0) gewenst. Voor dergelijke afdrukken ben je dan aangewezen op een drukker of kopieerwinkel. Deze willen meestal een bestand aangeleverd krijgen in een standaardformaat, b.v. PDF. Dat kunnen we zelf maken via een zogenaamde PDF-printer. Een PDF-printer is een programma dat zich gedraagt als een printer, maar slechts een PDF-bestand aanmaakt. Voorbeelden van een dergelijke PDF-printer zijn CutePDF Writer (www.cutepdf.com) en PDF reDirect (www.exp-systems.com). Dit bestand kan vervolgens via een drukker of kopieerwinkel op een groter papierformaat dan A4 worden geprint.
In Bonus-rapporten>Grafisch>Grafisch afdrukken>Afdrukken wordt uitgelegd hoe dit programma (PDF-printer) geïnstalleerd en gebruikt wordt.

De grafische bonusrapporten Voorouderboom, Voorouderdas, Voorouderrad en Voorouderwaaier worden uitgevoerd in SVG formaat. Dit formaat biedt mogelijkheden voor een veel grotere scherpte bij vergroten van het bestand. Daarom moet het wel vergroot worden vóór er een PDF van gemaakt wordt. Dat doet u b.v. met het gratis Open Source programma Inkscape (http://inkscape.org). Ook hiervan vindt u bij bovengenoemde handleiding een uitgebreide toelichting.

C11  Zelf rapporten maken

De eenvoudigste manier om zelf rapporten te maken is via de Rapportage Wizard (Menu>Tonen>Wizard). Deze geeft de mogelijkheid om b.v. internetpagina’s aan te maken, met daarop alle personen uit Aldfaer, gesorteerd op achternaam of eerste letter van de naam, aanklikbaar voor de persoonsgegevens.
De op deze manier toegevoegde rapporten kunnen later bij de 'Overige rapporten' worden geselecteerd.
Doorloop alle stappen voor dit rapport door de instructies op het scherm te volgen. Het rapport wordt standaard opgeslagen in de map 'Aldfaer Sjablonen' in de installatiemap van het programma. U vindt het rapport daarna terug via Menu>Tonen>Overige Rapporten.

Ook is het mogelijk d.m.v. "hooks" om bestaande sjablonen aan te passen zonder de sjablooncode van dat rapport zelf te  wijzigen. Doordat je de sjablooncode van het rapport zelf niet wijzigt, blijven je wijzigingen meestal behouden bij installatie van een nieuwe versie van de rapportmodule. Voor meer informatie hierover zie Menu>Tonen>Standaard tekstrapporten, en klik op de link Hooks.

Aldfaer biedt u ook de mogelijkheid om sjablonen volledig aan te passen aan de persoonlijke behoeften of geheel eigen sjablonen te ontwikkelen. Een sjabloon bestaat uit HTML-tekst en specifieke Aldfaer codes en is gewoon te lezen met een tekstverwerker. Voor meer informatie zie in Help het Hoofdstuk Sjablonen ontwikkelen.

C12 Invoegtoepassingen

Invoegtoepassingen zijn componenten, die door derden zijn gemaakt. U vind ze op www.aldfaer.net onder Downnloads>Invoegtoepassingen. Kopieer de URL van de gewenste invoegtoepassing, open Aldfaer en ga naar Menu>Help>Versiebeheer invoegtoepassingen. Plak de gekopieerde URL in het witte veld en klik op de blauwe knop naast dit veld. Klik daarna op Installeer.
Als u bij de instellingen hebt aangegeven dat Aldfaer op updates moet controleren, geldt dit ook voor de invoegtoepassingen.

Voorbeelden van Invoegtoepassingen zijn:
- Handleiding Sjablonen installeren. De Handleiding Sjablonen is een aanvulling op hoofdstuk "Sjablonen ontwikkelen" (zie paragraaf C11)
- Crimson editor bevat instructies om met deze editor te werken en tevens een lijst van Aldfaer sjablooncodes.
- Engelse vertaling van standaard Aldfaer rapporten.

Via een aparte link kunt u een overzicht van alle rapporten van het B-team verkrijgen. Hierin staan ook (nog) niet gecontroleerde invoegtoepassingen, waaronder:
- Rapporten in het Duits, Fries, Frans, Noors, Spaans.
- Familiestaat Dit rapport formeert een "Familiestaat" van de huidige persoon, met zijn/haar (aangegeven) partner, hun voorouders en hun eventuele kinderen (max. 20) met hun eventuele partners en de ouders van deze partners. Hierbij worden alle gegevens zodanig weergegeven dat een ('liggend' afgedrukte) familiestaat netjes met kop- en voetregels in een ordner gedaan kunnen worden en voor nadere aanvullingen (in het archief) kunnen dienen.
- Feestdagen. Deze invoegtoepassing bevat een functie die het mogelijk maakt in de standaardrapporten bij data die op een feestdag vallen de naam van de feestdag afgedrukt te krijgen.
- FlexitreePagina. Een help en gebruiksbeschrijving om FleXiTree als PHP/SQL applicatie op een webserver te zetten.
- HotKeys. Bieden van extra sneltoetsen onder Aldfaer, na het (eenmalig) installeren van het Engelstalige pakket "Auto Hotkeys" (freeware) en het starten van het aangeleverde script "Aldfaer-Hotkeys".
- Nageslacht. compact Nageslacht compact formeert een 'compacte' genealogie of parenteel van de huidige persoon.
- Namenlijst in frames. Formeert een overzicht van ALLE namen in de gegevensverzameling met vermelding van het aantal voorkomens.
- Namenwolk. De Namenwolk-rapporten formeren een "namenwolk", een speciale weergave van de meest voorkomende achternamen, voor- en/of roepnamen of plaatsnamen in (een deel van) uw gegevensverzameling in de vorm van een wolk. In één oogopslag kan gezien worden welke namen veel voorkomen door de lettergrootte van de namen. Het aantal voorkomens kan opgevraagd worden door het plaatsen van de muisaanwijzer op een naam.
- UwStamboomOpInternet. Een compilatie van mogelijke website presentaties.

NAAR Beginpagina van de sectie Aldfaer
NAAR Samenvatting A: Starten met Aldfaer
NAAR Samenvatting B: Werken met Aldfaer
NAAR Begin van deze Samenvatting C: Meer doen met Aldfaer